به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «آوای فامنین»، حمایت امنیتی در دوران اشغال تا مبارزه با تروریسم و جلوگیری از فروپاشی عراق، همگی در شکل‌گیری تصویری از یک رهبر فرا ملی در اذهان عمومی این کشور مؤثر بوده‌اند. گزارش پیشرو، ابعاد این خیزش عاطفی-سیاسی را با نگاهی به تحولات دو دهه گذشته واکاوی می‌کند.

همزمان با آئین تشییع پیکر رهبر شهید ایران، شهرهای زیارتی عراق از جمله نجف و کربلا، شاهد موج عظیم حضور مردمی بود. مردم عراق در صفوف به هم فشرده، مسیر کاروان تشییع را تا حرم مطهر پوشش دادند. شمار عزاداران آنچنان بود که تردد خودروها ساعت‌ها مختل شد، تصویری که یادآور بزرگترین گردهمایی‌های مذهبی این کشور بود.

آنچه این مراسم را از یک سوگ ملی صرف متمایز می‌کرد، ترکیب متنوع شرکتکنندگان بود. شخصیت‌های ارشد سیاسی، مراجع دینی و اقشار مختلف مردم، از زنان با پوشش سنتی تا جوانان و حتی نمایندگانی از طوایف سنی و مسیحی، در این مراسم حضور داشتند. بسیاری از عزاداران تأکید کردند، که حضورشان ریشه در خاطرهای جمعی از نقش آفرینی این رهبر در مقاطع حساس تاریخ معاصر عراق دارد.

تحلیلگران معتقدند نگاه بخش قابل توجهی از افکار عمومی عراق به این رهبر، برآمده از سه موضع راهبردی اوست:

اول، حمایت قاطع از دولت مرکزی عراق در برابر طرح‌های تجزیه‌ طلبانه، به ویژه پس از همه‌پرسی بحث‌برانگیز کردستان در سال ۱۳۹۶.

دوم، همراهی همه‌جانبه با نیروهای مسلح عراق و الحشد الشعبی در نبرد با داعش، نقشی که بسیاری از فرمانده‌هان میدانی عراق، بی‌بدیل توصیف کرده‌اند.

سوم، سیاست بی‌طرفی فعالانه در قبال اختلافات داخلی جریان‌های شیعی که به کاهش تنش‌های فرق‌های انجامید.

با این حال، بسیاری از شرکت‌کنندگان، دلیل حضور خود را در چارچوب سیاسی تعریف نمی‌کنند. ارادت به این شخصیت، از باور به جایگاه او به عنوان سردمداری که از امت اسلام در برابر استکبار و افراطیگری دفاع کرد، سرچشمه می‌گیرد.

از این منظر، خروش امروز خیابان‌های عراق را می‌توان «همگرایی هویتی» تعبیر کرد و پدیدهای که در آن، وجدان جمعی شیعیان، حمایت‌های راهبردی یک رهبر خارجی را با میراث مشترک ایمانی گره زده است.

کارشناسان معتقدند: این هم‌ذات پنداری مردمی، معادلات آینده روابط تهران-بغداد را تحت تأثیر قرار خواهد داد. دولت جدید عراق نمی‌تواند از این سرمایه اجتماعی عظیم چشم‌پوشی کند و رقبای منطقه‌ها نیز با واقعیت جدیدی مواجه شده‌اند.

با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که عراقی‌ها میان قدردانی از نقش‌آفرینی ایران و تأکید بر استقلال ملی خود تمایز قائل می‌شوند. آینده روابط دو کشور، به مهارت هر دو طرف در مدیریت این لایه‌های چندگانه بستگی دارد.

در پایان، خیابان‌های عراق امروز نه‌تنها میزبان وداع با یک رهبر خارجی، بلکه صحنه بازخوانی تاریخی از یک دهه همکاری و همدلی بوده است. حضور میلیونی عزاداران، پیامی روشن دارد: مناسبات ایران و عراق به لایه‌هایی از اعتماد جمعی رسیده که پایدارتر از معادلات موقت دیپلماتیک است.

انتهای خبر/ح