ترک تحصیل پنهان در سایه مشاغل کاذب

مریم صادقی، کارشناس آموزش و پرورش، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به پیامدهای تعطیلی طولانی مدارس در جریان جنگ تحمیلی سوم گفت: دوری دانش‌آموزان از فضای آموزشی باعث شده بخشی از نوجوانان به‌تدریج ارتباط خود را با تحصیل از دست بدهند و جذب بازار کارهای غیررسمی شوند.

وی افزود: در ماه‌های اخیر حضور نوجوانان در مشاغلی مانند دست‌فروشی، فروش آنلاین محصولات آرایشی و خدماتی مانند ناخن‌کاری افزایش پیدا کرده است.

این کارشناس آموزش و پرورش با بیان اینکه بسیاری از خانواده‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ، فرزندان خود را به کسب درآمد تشویق می‌کنند و همین مسئله موجب شده مدرسه برای برخی نوجوانان در اولویت دوم قرار بگیرد، اظهار کرد: زمانی که یک نوجوان چند ماه از محیط مدرسه دور باشد و همزمان درآمدی هرچند اندک به دست آورد، بازگرداندن او به کلاس درس دشوار خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه در برخی مناطق، دانش‌آموزان پسر به سمت مشاغل روزمزدی و دست‌فروشی رفته‌اند و دختران نوجوان نیز وارد فعالیت‌های خدمات آرایشی و تبلیغات مجازی شده‌اند، مطرح کرد: گسترش این مشاغل کاذب می‌تواند در آینده آسیب‌های اجتماعی گسترده‌ای ایجاد کند.

صادقی با تأکید بر اینکه اگر برنامه‌ریزی دقیقی برای آموزش مجازی، حمایت معیشتی از خانواده‌ها و بازگرداندن دانش‌آموزان به مدرسه انجام نشود، احتمال افزایش ترک تحصیل بالا خواهد رفت، هشدار داد: ادامه این روند می‌تواند شکاف آموزشی میان طبقات مختلف جامعه را عمیق‌تر کند و نسل نوجوان را از مسیر آموزش رسمی دور سازد.

کاهش انگیزه تحصیل و گرایش به کارهای زودبازده

امیرحسین کاظمی، جامعه‌شناس، در گفتگو با خبرنگار ما با بررسی پیامدهای اجتماعی جنگ تحمیلی سوم گفت: تعطیلی طولانی مدارس باعث شده بسیاری از نوجوانان به‌جای تمرکز بر تحصیل، وارد بازار کارهای زودبازده شوند.

وی افزود: در ماه‌های گذشته گرایش دختران نوجوان به مشاغلی مانند ناخن‌کاری، اکستنشن، تتو و تبلیغات اینترنتی به شکل محسوسی افزایش یافته است.

این جامعه‌شناس با بیان اینکه نوجوانان در شرایط بحرانی به دنبال استقلال مالی سریع هستند و فضای مجازی نیز این تصور را ایجاد کرده که برخی مشاغل آرایشی می‌توانند درآمد فوری و آسان داشته باشند، گفت: بسیاری از دختران نوجوان بدون آموزش حرفه‌ای و تنها با مشاهده ویدئوهای آموزشی کوتاه وارد این حوزه‌ها می‌شوند.

وی با تأکید بر اینکه دوری طولانی‌مدت از مدرسه باعث کاهش انگیزه تحصیلی شده و برخی نوجوانان احساس می‌کنند ادامه تحصیل دیگر تضمینی برای آینده شغلی آنها نیست. این مسئله به‌ویژه در خانواده‌هایی که با مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ روبه‌رو هستند بیشتر دیده می‌شود، مطرح کرد: برخی خانواده‌ها نیز به دلیل فشار مالی، از اشتغال فرزندان خود استقبال می‌کنند.

کاظمی با هشدار اینکه ورود زودهنگام نوجوانان به بازار کار غیررسمی می‌تواند تبعات روانی و اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد، عنوان کرد: بسیاری از این مشاغل فاقد امنیت شغلی و حمایت قانونی هستند و نوجوانان در معرض سوءاستفاده اقتصادی قرار می‌گیرند.

وی تأکید کرد: بازگشایی تدریجی مدارس، ارائه خدمات مشاوره‌ای و ایجاد برنامه‌های مهارت‌آموزی می‌تواند از گسترش این روند جلوگیری کند. او معتقد است بی‌توجهی به وضعیت نوجوانان در دوران بحران، پیامدهای بلندمدتی برای جامعه خواهد داشت.

ورود دانش‌آموزان به بازار کار و تهدید ترک تحصیل

علی رضوی، پژوهشگر مسائل اجتماعی، در گفتگو با خبرنگار ما گفت: ادامه تعطیلی مدارس در دوران جنگ تحمیلی سوم موجب افزایش حضور نوجوانان در بازار کارهای غیررسمی شده است.

وی افزود: در بسیاری از شهرها، نوجوانانی دیده می‌شوند که به دست‌فروشی، کار در مغازه‌ها، فروش خوراکی و فعالیت‌های خدماتی موقت مشغول هستند. به گفته او، بخشی از این نوجوانان پیش از آغاز جنگ تنها دانش‌آموز بودند اما اکنون برای کمک به اقتصاد خانواده وارد بازار کار شده‌اند.

این پژوهشگر مسائل اجتماعی با بیان اینکه فشار اقتصادی ناشی از جنگ، کاهش درآمد خانواده‌ها و دوری طولانی از مدرسه سه عامل اصلی افزایش اشتغال نوجوانان محسوب می‌شود، افزود: زمانی که دانش‌آموز چندین ماه از فضای آموزشی فاصله بگیرد، احساس تعلق او به مدرسه کاهش پیدا می‌کند و احتمال ترک تحصیل بیشتر می‌شود.

وی ادامه داد: بسیاری از نوجوانان شاغل در مشاغل غیررسمی، ساعت‌های طولانی کار می‌کنند و فرصت کافی برای آموزش یا مطالعه ندارند. این مسئله در آینده می‌تواند به کاهش سطح مهارت و افزایش آسیب‌های اجتماعی منجر شود. به گفته او، حضور نوجوانان در محیط‌های کاری نامناسب همچنین احتمال سوءاستفاده و خشونت را افزایش می‌دهد.

رضوی تأکید کرد: در شرایط فعلی لازم است نهادهای آموزشی و حمایتی برنامه‌های فوری برای حفظ ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه اجرا کنند. او پیشنهاد داد که آموزش مجازی منظم، کمک‌هزینه تحصیلی و برنامه‌های حمایتی برای خانواده‌های آسیب‌دیده در اولویت قرار گیرد.

وی هشدار داد: اگر روند تعطیلی مدارس ادامه پیدا کند و حمایت مؤثری از دانش‌آموزان صورت نگیرد، بخشی از نوجوانان ممکن است هرگز به چرخه آموزش بازنگردند و در بازار کارهای کاذب باقی بمانند.

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، کارشناسان تأکید می‌کنند که بازگرداندن نوجوانان به مسیر آموزش نیازمند برنامه‌ریزی فوری و حمایت همه‌جانبه نهادهای آموزشی و اجتماعی است. به باور آنان، اگر ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه و فرآیند یادگیری تضعیف شود، جبران این فاصله در سال‌های آینده دشوار خواهد بود.

برخی پژوهشگران نیز معتقدند حمایت اقتصادی از خانواده‌ها می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشارهای معیشتی و جلوگیری از ورود زودهنگام نوجوانان به بازار کار داشته باشد. آنها بر این باورند که آموزش مجازی منظم، ارائه خدمات مشاوره‌ای و ایجاد برنامه‌های مهارت‌آموزی می‌تواند بخشی از آسیب‌های ناشی از بحران را کاهش دهد.

به گفته صاحب‌نظران، آینده هر جامعه به وضعیت آموزشی نسل نوجوان وابسته است و بی‌توجهی به مشکلات این قشر در دوران بحران، آثار بلندمدتی بر توسعه اجتماعی و فرهنگی کشور بر جای خواهد گذاشت. آنان هشدار می‌دهند که حل این مسئله نیازمند همکاری مستمر نهادهای آموزشی، خانواده‌ها و دستگاه‌های حمایتی است.

انتهای خبر/.